Budowa oka

 

 

OKO – to jeden z najważniejszych narządów zmysłów. Jest to organ parzysty, receptorowy.

Prawidłowo działający umożliwia dziecku odbiór bodźców wzrokowych czyli widzenie. Oko dzięki zdolności poruszania się  w kierunkach góra-dół, na boki daje dziecku możliwość jak najszerszego widzenia.

 

Narząd wzroku (oko) tworzą:

  • Gałka oczna
  • Aparat ochronny oka
  • Aparat ruchowy oka

 

Oko znajduje się w oczodole czyli wgłębieniu w czaszce. Oczodół chroni oko przed urazami.

 

GAŁKA OCZNA

Gałka oczna swoim kształtem przypomina kulę. Jej masa wynosi około 7 gram,  objętość 6,5 cm3 a średnica około 24 milimetrów. Umiejscowiona jest w przedniej części oczodołu. Wypełniona jest tzw. ciałem szklistym – czyli bezpostaciową substancją.

 

Ściana gałki ocznej  składa się z trzech błon:

  1. Zewnętrznej
  2. Środkowej
  3. Wewnętrznej

 

 

Ad. 1

Zewnętrzna błona ma charakter włóknisty. Składa się z nieprzezroczystej twardówki oraz przeźroczystej rogówki, która położona jest w przodu oka.

 

Twardówka to najważniejsza część oka, ponieważ utrzymuje niezbędny dla funkcjonowania narządu  wzroku kulisty kształt gałki ocznej. Chroni wewnętrzne części oka przed mechanicznym uszkodzeniem. Do twardówki przyczepione są ścięgna mięśni poruszające gałką oczną.

 

Rogówka – to przezroczysta, przednia część błony włóknistej oka. Pełni funkcję ochronną oraz ważną rolę w układzie optycznym. Rogówka jest stale nawilżana przez ciecz łzową. Jest silnie unerwiona, bardzo wrażliwa na dotyk, ciała obce kurz, ziarenka piasku, wysychanie, podrażnienie chemiczne i kontakt z jakimkolwiek ciałem obcym wywołuje silne uczucie bólu. Pod wpływem wymienionych wyżej bodźców następuje odruchowe zamykanie powiek i łzawienie.

Ścianę gałki ocznej pokrywa przezroczysta błona nazwana spojówką.

Spojówka – to cienka, delikatna błona śluzowa, która pokrywa tylną powierzchnię obu powiek. Ma ona kontakt ze środowiskiem zewnętrznym, jest stale wilgotna, lśniąca. Rolę spojówki jest osłona oka, prawidłowe nawilżanie, rozprowadzanie łez oraz ochrona oka przez infekcjami. Spojówka jest słabo unerwiona dzięki czemu możliwe jest dotykanie, usuwanie znajdujących się na jej powierzchni ciał obcych.

 

Ad.2

Błona środkowa gałki ocznej – nazywana jest błoną naczyniową, często używa się też określenia jagodówka (nazwa od koloru). Zbudowana jest w większości z naczyń krwionośnych.  Rolą błony jest odżywianie i zaopatrywanie siatkówki w tlen.  Składa się z trzech części: przedniej – tęczówki, wyrostków ciała rzęskowego, środkowej – ciałko rzęskowe, tylnej – naczyniówki.

 

Tęczówka – to część oka, która determinuje kolor naszych oczu. Może mieć różne kolory od  żółtego przez zielony i niebieski do fiołkowego lub przez brązowy do prawie czarnego.W jej centrum zajmuje się otwór nazywany źrenicą. Źrenica ogląda z zewnątrz ma czarną barwę, jest okrągła i ma średnice ok. 3-4 mm. Tęczówka reguluje ilość światła, które wpada do wnętrza oka.

 

Ciało rzęskowe – kształtem przypomina 6-8 milimetrowy pierścień, posiada wyrostki oraz położoną niecko głębiej część płaską. Do wyrostków ciała rzęskowego przyczepione są wiązadełka, na których zawieszona jest soczewka.

 

Soczewka – jest przeźroczystą strukturą, załamująca światło, jej kształt jest zmienny. Umożliwia ostre widzenie przedmiotów znajdujących się w różnej odległości od oka.

 

Naczyniówkaznajduje się między twardówką, a siatkówką. Zbudowana jest z gęstej sieci naczyń krwionośnych. Zaopatruje ona siatkówkę w tlen
i składniki odżywcze. Zapewnia także odpowiednią temperaturę oka.

 

Ad.3

Błona wewnętrzna (czuciowa) oka to siatkówka.

Siatkówka - to najważniejsza, część narządu wzroku. Jest ona receptorem bodźców świetlnych. Siatkówka ma wiele warstw. Jedną z nich jest nabłonek barwnikowy, w sąsiedztwie którego znajdują się światłoczułe czopki i pręciki oraz komórki nerwowe.

 

APARAT OCHRONNY OKA

Aparat ochronny oka osłania gałkę oczną przed uszkodzeniem mechanicznym, a także zapewnia prawidłowe funkcjonowanie oka.

 

Do aparatu ochronnego zaliczamy:

  1. Oczodół
  2. Powieki wraz z łukami brwiowymi i rzęsami
  3. Narząd łzowy

 

 

Ad. 1

Oczodół – to jama kostna znajdująca się pomiędzy mózgoczaszką, a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna. Oczodół ma  kształt piramidy. Wyróżniamy w nim ścianę górną, przyśrodkową, dolną i zewnętrzną.

Ad. 2

Powieka – to ruchomy umięśniony fałd skóry okrywający i chroniący oko. Do powieki górnej przyczepia się  ścięgno mięśnia dźwigacza powieki górnej, który odpowiada za jej ruchy. Od strony wewnętrznej powieka wysłana jest spojówką. Z jej brzegów wyrastają krótkie sztywne włoski, ułożone w 2 lub 3 rzędy czyli rzęsy. Rola powieki polega na ochronie gałki ocznej przed urazami oraz na regulowaniu dopływu światła do oka. Ważną funkcją powieki jest także rozprowadzanie na powierzchni gałki ocznej cieczy łzowej.

Ad.3

Narząd łzowy to część aparatu ochronnego oka, która zajmuje się produkcją cieczy łzowej, której zadaniem jest nawilżanie oraz dezynfekcja gałki ocznej. Narząd łzowy zbudowany jest z gruczołów łzowych oraz dwóch kanalików łzowych.

 

APARAT RUCHOWY OKA

Aparat ruchowy oka – umożliwia ruchy gałki ocznej. Ruchy te wykonuje sześć mięśni gałkoruchowych. Cztery mięsnie proste górny, dolny, przyśrodkowy, zewnętrzny oraz dwa mięśnie skośne górny, dolny.

 

 

 

 

 

 

Bibliografia





Joomla 1.5 free themes, business hosting service.